विचार

काठमाण्डौ–विद्यालय शिक्षा विधेयक शिक्षा, स्वास्थ्य तथा सूचना प्रविधि समितिबाट पारित भएर संसद्‌मा पेस भएको छ । समितिबाट पारित भएको विधेयकमा निजी विद्यालय सञ्चालकहरूले असन्तुष्टि जनाएका छन् । निजी विद्यालयबारे उठेका प्रश्नबारे रास्वपा सांसद सुमना श्रेष्ठको धारणा : प्रश्न १ : गैरनाफामुलक शिक्षण संस्थाले के गर्न पाउँछ, के गर्न पाउँदैन ? – विद्यार्थी र अभिभावकसँग शिक्षण शुल्क लिन पाउँछ । – शिक्षक, प्रधानाध्यापक र कर्मचारीलाई प्रतिस्पर्धात्मक तलब सुविधा दिन पाउँछ । – शिक्षकरकर्मचारीको वृत्तिविकासका लागि तालिम आयोजना गर्न पाउँछ । – भवन, ल्याब, खेलमैदान, खेलसामग्री, शिक्षण सामाग्री आदि पूर्वाधारमा खर्च गर्न पाउँछ । – अफ्ठ्यारो समयको लागि जगेडा कोष स्थापना गर्न पाउँछ (कोभिडको विपद् सम्झिनुहोला) । – विद्यार्थीहरूले सञ्चालन गर्न बाल क्लबहरूमा लगानी गर्न पाउँछ । – राष्ट्रिय र अन्तर...

–प्रेमचन्द्र झा, नेपालको मधेश प्रदेश—देशको समथर भूभाग, जहाँ देशको एक तिहाइभन्दा बढी जनसंख्या बसोबास गर्छ—आज गम्भीर जल संकटको सामना गरिरहेको छ। पानी मानव जीवनको आधार हो, तर यतिबेला मधेशवासीहरूलाई स्वच्छ पिउने पानीको अभावसँगै सिँचाइ र सरसफाइको लागि आवश्यक पानीको हाहाकार झेल्नुपरेको छ। यस संकटको जरा केवल प्राकृतिक स्रोतको सीमिततामा छैन, यो राजनीतिक इच्छाशक्ति, नीति निर्माणमा स्पष्टताको अभाव, प्रविधिको दुरुपयोग, सामाजिक-आर्थिक असमानता र जलवायु परिवर्तनसँग पनि गहिरो रूपमा गाँसिएको छ। तीन तहको सरकार र योजनाको समन्वय अभाव संघीयता पश्चात् जनअपेक्षा थियो कि खानेपानी र सिँचाइ जस्ता आधारभूत आवश्यकतामा तत्काल सुधार हुनेछ। तर मधेश प्रदेशमा यस्तो अपेक्षा उल्टो रूपमा परिणत भएको देखिन्छ। तीन तहको सरकारबीच समन्वय नहुँदा बजेट योजना विखण्डन हुँदै गएको छ। प्रदेश सरकारले धेरैजसो बजेट स–साना योजनामा बाँड्दै '...

कञ्चनपुर : लैङ्गिक हिंसा, ईतिहास र न्यूनिकरणका अन्तर्राष्ट्रिय प्रयास : लैङ्गिक हिंसा (Gender-Based Violence, GBV) अर्थात लिङ्गका आधारमा गरिने हिंसा । बिशेष गरी महिला माथि गरिने बिभेदमुलक ब्यबहार, अन्याय, अत्याचार र तिनका अधिकार माथीको दमनको पराकाष्टा नै लैङ्गिक हिंसा हो । यसले खास गरी महिला र बालबालिकाहरु माथी नकारात्मक असर पार्दै परिवार, समाज र सिङ्गो देशलाई नै प्रभावित गरिरहेको हुन्छ । लैङ्गिक हिंसाले घरेलु हिंसा, यौन दुव्र्यवहार, बाल विवाह, मानसिक हिंसा, मानव बेचविखन, आर्थिक शोषण, कार्य क्षेत्रमा हुने हिंसा र साइबर–सेक्स जस्ता कुराहरु समेट्दछ । लैङ्गिक हिंसाले मानिसलाई उसको स्वतन्त्र र सम्मानपुर्वक बा“च्न पाउने अधिकार बाट बञ्चित गराएर पीडादायी जीवन जिउन बाध्य पार्दछ । लैङ्गिक हिंसाका पीडितहरु मानसिक, शारीरिक, आर्थिक, सामाजिक, र परम्परागत–सांस्कृतिक पीडा सहेर बा“ची रहेका हुन्छन् । कतीपय...