अर्थ

उद्धव सिंह - इतिहास केवल पुस्तकका पानाहरूमा सीमित हुँदैन; यो शिलामा कुँदिएका अक्षरहरू, माटोभित्र गाडिएका अवशेषहरू र पुर्खाहरूले छोडेका सांस्कृतिक चिन्हहरूमा पनि जीवित रहन्छ। बैतडी जिल्ला, दशरथचन्द नगरपालिका–४ देवलहाटमा अवस्थित शिलालेख यस्तै एक अमूल्य ऐतिहासिक धरोहर हो, जसले बैतडीको प्राचीन इतिहास, सभ्यता र सांस्कृतिक गौरवलाई उजागर गर्दछ। यो शिलालेख केवल ढुङ्गामा कुँदिएका अक्षरहरूको समूह मात्र होइन, बरु विगतसँग वर्तमानलाई जोड्ने एउटा मौन तर विश्वसनीय दस्तावेज हो। इतिहास लेखनका लागि प्रमाणहरूको विशेष महत्व हुन्छ। लोककथा र जनश्रुतिले इतिहासको झल्को दिन सक्छन्, तर शिलालेखले तत्कालीन समयका वास्तविक तथ्यहरूलाई प्रमाणसहित प्रस्तुत गर्छ। देवलहाटको शिलालेखले पनि त्यस समयको राजनीतिक अवस्था, सामाजिक संरचना, धार्मिक आस्था तथा स्थानीय जीवनशैलीबारे महत्वपूर्ण जानकारी प्रदान गर्ने सम्भावना बोकेको छ। त्य...

महेन्द्रनगर–अन्तरदेशीय सीमा नदीको पानीको सदुपयोग (ट्रोसा) परियोजना समापन भएको छ । महाकाली नदी किनारका महिलाहरुको सशक्तिकरण र पानीमो पहुँच संगै स्वच्छताका क्षेत्रमा परियोजनाले लामो समय काम गरेको थियो । यसै साता महेन्द्रनगरमा आयोजित परियोजनाको समापन कार्यक्रममा सहभागीले आगामी दिनमा पनि यस्ता कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्नुपर्ने आवश्यक रहेको बताए । परियोजनाले भीमदत्त नगरपालिका ९, ११, १२ र १३ तथा दोधारा चाँदनी नगरपालिका ९ र १० मा महिला सशक्तिकरण समुहहरु गठन गरेर उनीहरुलाई पानीको उपयोगसंगै स्वच्छ कसरी राख्न सकिन्छ भन्ने विषयमा छलफल गर्दै आएको थियो । साथै पानीमा पहुँचका लागि सरोकारवालासंग छलफल तथा पैरवी पनि गरिरहेको थियो । ‘यो परियोजनाबाट हामीले धेरै कुरा सिक्न पायैं, महाकालीको पानीको गुणस्तर कस्तो छ, पानी परीक्षण कसरी गर्ने सबै जानकारी भयो,’ भीमदत्त नगरपालिका ९ की कलावती चन्दले भनिन्, ‘हामी सामाजि...

महेन्द्रनगर – पाच दिनदेखि संञ्चालन गरीएको पाच दिने निशुल्क बृहत योग सिविर समापन गरीएको छ । योग गरौं, स्वस्थ रहौं – समृद्ध समाज निर्माण गरौं भन्ने मुल नाराका साथमा संञ्चालन गरीएको ५ दिने निःशुल्क योग विज्ञान शिविर बुधबार सम्पन्न गरिएको हो । आदर्श नेपालर आदर्श नगर खानेपानी उपभोक्ता तथा सरसफाई समिति, कञ्चनपुर आदर्श नेपाल, शिव मन्दिर योग साधना केन्द्र पतंजलि योग समिति, कञ्चनपुर र महिला पतंजलि योग समिति, कञ्चनपुरको आयोजना रहेको उक्त शिविरबाट सयौ जनाले लाभ लिएको आयोजकले जनाएका छन् । कञ्चनपुर पतंजलि योग समिति, कञ्चनपुरका अध्यक्ष दयाकृष्ण जोशीले दैनिक जीवनशैलीमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने योगलाई घरघरमा पु¥याउने, स्वस्थ जीवनशैली प्रवद्र्धन गर्ने, समाजमा योग र आयुर्वेदको महत्व बढाउने अभियानका साथमा योग शिविरको आयोजना गरीएको बताए। जिल्लाका प्रत्येक स्थानीय तह, वडा तथा टोलस्तरसम्म योग विस्तार ग...

उद्धव सिंह - होली हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको अत्यन्तै महत्वपूर्ण तथा लोकप्रिय पर्व हो। यसलाई रङहरूको पर्व, हर्षोल्लासको पर्व र भाइचारा तथा एकताको प्रतीकका रूपमा मनाइन्छ। प्रत्येक वर्ष फागुन शुक्ल पूर्णिमाका दिन विशेष गरी नेपाल र भारतमा भव्य रूपमा मनाइने यो पर्वले धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक महत्व बोकेको छ। होली किन मनाइन्छ भन्ने प्रश्नको उत्तर यसको पौराणिक कथा, ऐतिहासिक पृष्ठभूमि र सामाजिक सन्देशमा लुकेको छ। सबैभन्दा पहिले, होलीको मूल आधार पौराणिक कथासँग जोडिएको छ। विशेषगरी भक्त प्रह्लाद र हिरण्यकश्यपको कथा यस पर्वसँग सम्बन्धित छ। कथाअनुसार, हिरण्यकश्यप एक अहंकारी र अत्याचारी राजा थिए। उनले आफूलाई भगवानभन्दा ठूलो ठान्थे र सबैलाई आफ्नै पूजा गर्न आदेश दिएका थिए। तर उनका छोरा प्रह्लाद भगवान विष्णुका परम भक्त थिए। उनले बाबुको आदेश मान्न अस्वीकार गर्दै सधैं भगवान विष्णुको भक्ति गरिरहे। यसले क्र...