नेपालकै दुर्लभ सहस्त्रलिङ्ग बैतडी देवलहाट

उद्धव सिंह – उपर्युक्त मुर्ति अतिरिक्त देवलहरुदेखि उक्त परिचपट्टि थोरै पर एउटा नाउलो पानी खाने कुवा माथि कलात्मक शिवलिङ्ग छ। उक्त शिवलिङ्ग माथि धेरैको संख्यामा लिङ्गका अाकृतिहरु कुँदिएका छन्। जसलाई स्थानीय वासिन्दाहरुले सहस्र लिङ्ग भन्ने गर्दछन् । यो लिङ्ग 1.90 मिटर परिधि रहेको पीठमाथि प्रतिस्थापित छ। यसको लिङ्ग भाग मात्र 50 से.मी. देखि परिधि र पीठिकादेखि माथिको भाग 26 से.मी.रहेको छ। लिङ्ग माथि पन्ध्र वटा तेस्रो रेखामा ऋमबद्ध रुपमा स सानो लिङ्ग खोपिएको छन्। पाण्डवहरुले यो शिवलिङ्ग माथि धेरैको संख्यामा लिङ्गको आकृति कुदिएको छन् जो भगवान् शिवको 1008वटा यह नाम एवम् स्वरुपको प्रतिक हो । प्रारम्भमा यो शिवलिङ्ग त्यहाँका सातवटै देवलहरुमध्ये कुनै एउटा एउटा प्रतिस्थापन गरिएको हुन सक्ने देखिन्छ उक्त शिवलिङ्ग कहिले कसले स्थानमा गरेको हो त्यसका बारेमा सुचना दिने ऐतिहासिक प्रमाण प्राप्त हुन सकेको छैन
सहस्त्रलिङ्ग १००८लिङ्गको स्थापना कहिले र कसले गरेको हो भन्नेबारे कुनै ऐतिहासिक प्रमाण भने पाइएको छैन्!
दशरथचन्द नगरपाल सहस्त्रलिङ्ग मेला नेपालका राष्ट्रिय पञ्चाङ्गमा
एउटी ासमावेश गरिएको छ 2081/11/5 गतेनेपालकै दुर्लभ सहस्त्रलिङ्ग बैतडी देवलहाट

उपर्युक्त मुर्ति अतिरिक्त देवलहरुदेखि उक्त परिचपट्टि थोरै पर एउटा नाउलो पानी खाने कुवा माथि कलात्मक शिवलिङ्ग छ। उक्त शिवलिङ्ग माथि धेरैको संख्यामा लिङ्गका अाकृतिहरु कुँदिएका छन्। जसलाई स्थानीय वासिन्दाहरुले सहस्र लिङ्ग भन्ने गर्दछन् । यो लिङ्ग 1.90 मिटर परिधि रहेको पीठमाथि प्रतिस्थापित छ। यसको लिङ्ग भाग मात्र 50 से.मी. देखि परिधि र पीठिकादेखि माथिको भाग 26 से.मी.रहेको छ। लिङ्ग माथि पन्ध्र वटा तेस्रो रेखामा ऋमबद्ध रुपमा स सानो लिङ्ग खोपिएको छन्। पाण्डवहरुले यो शिवलिङ्ग माथि धेरैको संख्यामा लिङ्गको आकृति कुदिएको छन् जो भगवान् शिवको 1008वटा यह नाम एवम् स्वरुपको प्रतिक हो । प्रारम्भमा यो शिवलिङ्ग त्यहाँका सातवटै देवलहरुमध्ये कुनै एउटा एउटा प्रतिस्थापन गरिएको हुन सक्ने देखिन्छ उक्त शिवलिङ्ग कहिले कसले स्थानमा गरेको हो त्यसका बारेमा सुचना दिने ऐतिहासिक प्रमाण प्राप्त हुन सकेको छैननेपालकै दुर्लभ सहस्त्रलिङ्ग – बैतडीको देवलहाट

बैतडी जिल्लाको देवलहाट क्षेत्रमा अवस्थित दुर्लभ सहस्त्रलिङ्ग विशेष धार्मिक र ऐतिहासिक महत्त्वको स्थल मानिन्छ। उपर्युक्त मूर्तिहरु र देवलहरुदेखि केही पर अवस्थित यो शिवलिङ्ग कलात्मक शिल्पकला तथा धार्मिक आस्थाको प्रतीक हो।

उक्त शिवलिङ्ग विशेषतः यसको संरचनाका कारण प्रसिद्ध छ। १.९० मिटर परिधि भएको पीठमाथि प्रतिस्थापित यो लिङ्गको मुख्य भाग मात्र ५० से.मी. अग्लो छ भने पीठिकादेखि माथिको भाग २६ से.मी. रहेको छ। विशेषगरी, यस शिवलिङ्गमा पन्ध्र वटा तेस्रो रेखामा क्रमबद्ध रूपमा स-साना लिङ्ग खोपिएको छन्, जसलाई स्थानीय बासिन्दाहरुले “सहस्त्रलिङ्ग” भन्ने गरेका छन्।

धार्मिक किंवदन्तीअनुसार, पाण्डवहरूले उक्त शिवलिङ्ग निर्माण तथा सजावट गरेका थिए। शिवलिङ्गमा कुँदिएका हजारौं साना लिङ्ग आकृतिहरू भगवान् शिवका १००८ नाम एवम् स्वरूपको प्रतीक मानिन्छन्। प्रारम्भिक कालमा यो शिवलिङ्ग त्यहाँका सातवटा देवलहरुमध्ये कुनै एउटा देवलमा प्रतिस्थापित गरिएको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। तथापि, यस शिवलिङ्गको स्थापना कहिले र कसले गर्‍यो भन्ने ऐतिहासिक प्रमाण अहिलेसम्म फेला परेको छैन।

सहस्त्रलिङ्ग धार्मिक पर्यटनको उत्कृष्ट गन्तव्य हुनसक्ने सम्भावना बोकेको स्थल हो। यसको संरक्षण तथा प्रचारप्रसारले बैतडीको धार्मिक तथा सांस्कृतिक पहिचानलाई अझ सुदृढ बनाउन मद्दत पुर्‍याउनेछ।