कञ्चनपुर कारागारको सरोकारवाला पक्षद्धारा अनुगमन, कैदीबन्दीका १५ बुदे माग

महेन्द्रनगर–कञ्चपनुर कारागारको सरोकार पक्षहरुले अनुगमन गरेको छ । आईतबार जिल्ला समन्वय समिति कञ्चनपुरका प्रमुख दुर्गादत्त बोहरा, जिल्ला समन्वय अधिकारी खेमराज काफ्ले, सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी मोहन चन्द्र जोशी, पत्रकार महासंघ कञ्चनपुरका अध्यक्ष सुरेश सिंह धामी र मानवअधिकारकर्मी भगवती थापाले कञ्चनपुर कारागारको अनुगमन गर्दै बस्तुस्थिति बारे जानकारी दिएका छन् । अनुगमनको क्रममा जिल्ला समन्वय प्रमु्ख बोहराले कारागारमा रहेका कैदीबन्दीको अवस्था र त्यहाको सुरक्षा अवस्थाको बारेमा जानकारी लिएका छन् ।

अनुगमनको क्रममा कैदीवन्दीहरुले सरोकारवाला पक्षलाई १५ बुदे माग पत्र बुझाएका छन् । कैदीवन्दीहरुले मागपत्रमा आफुहरुलाई खाना बस्न र सौचालयको उचित व्यवस्थापन नभएकाले त्यसको लागि आवश्यक भवन निर्माणगरी उचित व्यवस्थापन गरीदिन आग्रह गरेका छन् । भुकम्पको निकै जोखिममा रहेको उल्लेख गर्दै उनीहरुले समयमै मानविय र भौतिक क्षति हुनबाट जोगाउन माग गरेका छन् ।

मुलुकी मुलुकी अपराध संहिता २०७४ कार्यनवयनमा कैदिबन्दी विरुद्धका कानुन तत्काल लागु भएता पनि कैदि बन्दीलाई सरकारले उपलब्ध गराउनपर्ने सेवासुविधा सम्बन्धका कानुनहरु लागु नभएको गनासो गर्दै तत्काल लागु गर्न माग राखेका छन् । त्यसैगरी विरामी कैदीबन्दीहरुको सम्पूर्ण उपचार खर्च सरकारले दिनुपर्ने, माफि मिनाहा प्यारोल जस्ता सुविधा सबै मुद्धाका कैदीबन्दीहरुलाई दिनुपर्ने, कैदीबन्दीहरुको पारिवारीक भेटघाटकालागि भेटघाटकक्षको व्यवस्था गर्नुका साथै प्रजनन अधिकारको प्रचलनका लािग उचित व्यवस्था गर्नुपर्ने, विभिन्न अवसरमा नेपाल सरकार बाट दिईने माफि मिनाहा हाल निलम्बीत अवस्थामा रहेका कारण कारागारमा कैदीहरुको संख्या दिनप्रतिदिन बढदै गई रहेकाले माफि मिनाहा दिनुपर्ने, हालको अवस्थामा सिधा खर्च ८० रुपया का दरले प्रतिदिन खान नपुग्ने भएकोले मूल्य बृद्धिका आधारमा बृद्धि गरी कम्तीमा पनि रु ३०० उपलब्ध गरादिनुपर्ने, अदालतबाट फैसला हुदा अभियुक्तले सफाई पाएमा निजले मासिक रुपमा कमाउने गरेको रकम बरावर क्षतिपुर्ति स्वरुप पाउने व्यवस्था गर्नुपर्ने, आजीवन कारावासको सजाय नेपालको सन्दर्भमा अमिल्दो भएकोले सो व्यवस्था हटाउनुपर्ने, मानव बेचविखन तथा ओसार पसार जजक सम्बन्धी कसुर मुद्धामा झुट्टा अभियोग लगाउने कार्य नियन्त्रणका लागि अभियोजन पक्षबाट उचित कदम चालिनुपर्ने, अनुसन्धान र अभियोजन पुरानै सैलीमा ‘बयानमा मात्र आधारित’ हुने भएकोले निर्दोषले लामो कैद सजाय भोग्नुपरेकाले अनुसन्धान र अभियोजन आधुनिक प्रविधि र बैज्ञानिक तवरबाट गरिनुपर्ने, फैसला सत्य तथा प्रमाणका आधारमा नभई झुट्टा कपोकल्पित बयानका आधारमा मात्र हुने गरेकाले सोतर्फ सुधार गरिनुपर्ने, कैदी बन्दीले आफैले पालन पोषण गर्नुपर्ने ना.बाल बालिका पढ्न लेख्नबाट बञ्चित भई सानै उमेरमा बाल श्रम गर्न बाध्य भएका तथा पढ्न लेख्न नपाई दुव्र्यसनीका शिकार हुने अवस्थामा समेत रहेकाले आश्रीत बालबालिकाको उचित व्यवस्था गर्नुपर्ने माग कैदीबन्दीहरुले अघि सारेका छन् ।

जेलर श्याम प्रशाद भट्टका अनुसार ९५ जना कैदीबन्दी क्षमता भएको कारागारमा ४७० जना कैदीबन्दी रहेका छन् । जसमध्ये २७ जना महिला र बाकि ४४३ जना पुरुष कैदीबन्दी रहेका छन । भने ४ जना जेष्ठ नागरीक कैदीबन्दीकोरुपमा रहेका छन् । कारागारमा लागुऔषधका सबैभन्दा बढि १७६ जना कैदीबन्दी रहेको जेलर भट्टले बताए । सबैभन्दा कम बन्यजन्तु सम्बन्धीमा कैदी जीवन विताईरहेका छन् ।